Bokeh: 7 tips voor een mooi bokeh effect

Dauwdruppel ochtendzon

Het is een veelbesproken term en je ziet het effect in vele foto’s terug. Het bokeh effect . Foto’s maken met bokeh effect is eigenlijk niet zo moeilijk. Mooie foto’s maken met het bokeh effect is lastig. Wil je ook mooie foto’s maken met het bokeh effect? Ik leg je uit wat de term betekent en hoe je deze ook zelf kunt maken.

In dit artikel lees je:

Waar komt de term ‘bokeh’ vandaan?

Bokeh is een Japans woord en de juiste spelling is boke. Het betekent ‘onscherpte’. Wanneer we foto’s maken met weinig scherpte-diepte ontstaat er snel een wazige en onscherpe achtergrond.

Vorstdruppels VI

De mooiste bokeh ontstaat wanneer de achtergrond extreem vaag is. Hierdoor lopen kleuren vaak mooi in elkaar over en dat geeft dan een rustig bokeh effect. Het onderwerp dat je fotografeert wordt hiermee geïsoleerd in je foto.

Het bokeh effect is vaak herkenbaar aan zachte ronde bollen die zichtbaar zijn in de achtergrond. Deze bollen ontstaan door lichtpuntjes die in de achtergrond zitten en door scherpte-diepte veranderen in zacht gekleurde bollen. Het heeft vaak een magisch en soms wat dromerige uitwerking. Ik vind het persoonlijk een prachtig effect.

Hoe komt bokeh tot stand?

Het bokeh effect creëer je door te werken met weinig scherptediepte. Gebruik een groot diafragma (klein f getal). Let op (of speel met) de afstand tot het onderwerp. Afstand tussen het onderwerp en de achtergrond heeft veel invloed op de mate van het bokeh effect.

Dat is in het kort hoe je het bokeh effect in je fotografie krijgt. De drie onderdelen hierbij welke je moet onthouden zijn diafragma > afstand onderwerp tot achtergrond > achtergrond.

Scherpte-diepte en bokeh

Een kleine scherpte-diepte en ‘het bokeh effect’ zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Scherpte-diepte heeft alles te maken met afstand. Bij grote scherpte-diepte heeft de camera een groot scherpte bereik in de omgeving. Hierbij kan de camera van enkele tot oneindige meters scherp op de foto krijgen. Bij een kleine scherpte-diepte kies je er dus juist voor om een zo klein mogelijk deel scherp in beeld te krijgen.

Dauwdruppels

Gebruik weinig scherpe-diepte

Je moet een groot diafragma gebruiken (klein f getal) om de wazige achtergrond te creëren. Hoe groter het diafragma des te groter de zogenoemde bokeh bollen worden. De lichtpuntjes in de achtergrond vormen de bollen, hoe verder de lichtpuntjes van je af staan (van het onderwerp) hoe groter de bokeh bollen zullen worden. Er is nog een onderdeel dat de vorm van de bokeh bollen beïnvloed, dat is de mate van hoever je hebt ingezoomd.

Vorstdruppels XIV

Afstand tot het onderwerp

Bekijk je vinger eens goed, houd hem redelijk dicht bij jouw gezicht. De achtergrond ten opzichte van je vinger is nu wazig. Breng nu je vinger langzaam verder weg van je gezicht en leg deze uiteindelijk op tafel. De achtergrond wordt steeds scherper en het geheel is helemaal scherp tot je vinger op tafel ligt.

Hetzelfde principe is van toepassing met het maken van een foto met bokeh effect.

De afstand van je lens tot het onderwerp en de afstand van het onderwerp tot de achtergrond. Dit zijn belangrijke elementen welke het bokeh effect sterk bepalen. Dit heeft ook weer te maken met de scherpte-diepte. De onscherpte in een foto wordt groter naarmate je dichter op het onderwerp gaat zitten.

Wanneer je een zoomlens hebt kun je eens proberen om maximaal in te zoomen op je onderwerp. Dit houdt in dat je ook veel afstand moet houden tot je onderwerp. Dit geeft vaak een mooi effect in je achtergrond, welke mooi ‘vloeiend’ onscherp wordt.

Pyjamazweefvlieg - Helophilus trivittatus

Ook de afstand van je onderwerp tot de achtergrond heeft veel invloed op hoe mooi de achtergrond zal vervagen, of niet. Hoe groter de afstand des te mooier de bokeh vaak wordt. De kleuren beginnen hier mooi in elkaar over te lopen.

Probeer je onderwerp (mits mogelijk) eens wat dichterbij en verderaf te fotograferen. Speel met je onderwerp ten opzichte van de achtergrond. Bekijk de verschillen en oordeel zelf!

Wat zijn goede bokeh objectieven

Voor een mooie bokeh heb je een lichtsterke lens nodig. Nu zijn het vooral de prime lenzen met vast brandpuntafstand die lichtsterk zijn. Deze hebben vaak f-waarden van f/2.8, f/1.8, f/1.4 en soms wel f/1.2. Met name de 50mm lenzen zijn populair. Dit komt doordat deze vaak een lage f-waarde hebben en het is een fijne allround lens dat mooie bokeh’s kan realiseren.

Zweefvlieg op lavendel

Maar ook zoomlenzen kunnen prima bokeh’s opleveren. Al zijn dat dan wel vaak de duurdere lenzen die een mooi zachte bokeh geven. Ik maak gebruik van enkele Sigma lenzen. Voor macrofotografie heb ik een 105mm en een 18-200mm. Daarnaast heb ik nog een 50mm Sigma art versie die ik eventueel met tussenringen kan gebruiken.

Bokeh figuurtjes maken

Nu je weet hoe je foto’s maakt met een mooi bokeh kun je ook experimenteren met bokeh figuurtjes. Figuurtjes?

Je weet nu dat de bokeh bollen rond zijn van vorm. Maar daar kun je ook andere vormen mee creëren. Het idee is simpel. Je neemt een stuk papier of dun karton en knipt in het midden een figuur uit. In het geval van de foto hieronder is dat een klein hartje. Het papiertje of karton bevestig je vervolgens voor je lens en hiermee maak je de foto.

Bokeh hartjes

Normaal gesproken worden de bokeh bollen gevormd door de ronde vorm van het diafragma. Doordat je nu een eigen vorm voor het diafragma bevestigd hebt, zullen de bokeh bollen dan ook die vorm aannemen. Dit werkt wel het beste wanneer je de foto frontaal ten opzichte van de lichtbron maakt.

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van Fotodecoratie.nl. Door je in te schrijven ontvang je ongeveer eens in de maand een nieuwsbrief. Hierin staan de nieuwste fotoproducten, inspiratie en fotografie artikelen.

Geef een reactie